Arheološko naselje Hampi na spisku Svetske kulturne baštine

Foto: D'July

Hampi je naselje unutar ruševina stare indijske prestonice Vijauanagare, na severu današnje indijske države Karnataka. Smešten je na obalama reke Tungabadre, oko 74 km od grada Belaruja i 353 km od Bangalorea. Ime mu potiče od anglizma starog naziva reke Tungabadre.

Hampi je u prvom veku bio mesto gde se razvilo staro kraljevstvo Kiškinda, koje se u epu Ramajana spominje kao Kraljevstvo (majmuna) Vanara. U 14. veku Hampi je postao središte moćnog Vijauanagara Carstva (1336—1565.), odabran zbog lako odbranjivog položaja okruženog sa tri planine i velike reke sa četvrte strane. Pod upravom gurua Viduaranua, Hampi, tada poznat kao Vijauanagara, postao je najveći indijski grad i središte trgovaca iz celoga sveta koji su kupovali lokalne začine i pamuk. Rubini, dijamanti i drugo drago kamenje su naveliko prodavali ulični trgovci, a zlato i srebro su bili važeća valuta. Pretpostavlja se da je u 15. veku Hampi bio drugi po veličini na svetu sa oko pola miliona stanovnika. Grad je bio i važno versko i kulturno središte sa stotinama hramova i javnim festivalima i proslavama na ulicama, kao i velikom broju pesnika kao što su Šri Purandara Dasa i Tenali Rama.

Tokom ovog razdoblja Hampi se često sukobljavao sa muslimanskim kraljevstvima u severnom Dekanu (Bidar, Bijapur, Golkonda, Ahmednagar i Berar). U 16. veku (tačnije 1565. godine) islamska konfederacija Dekana je osvojila grad i opustošila ga sledećih 6 meseci. Hramovi su uništeni, a tržnice opljačkane, i zlatno doba Hampija je okončano. Uprkos pokušajima da se sačuva Carstvo, Hampi nije obnovljen i nikada više nije bio naseljen.

Njegove građevine se smatraju izvrsnom hinduističkom arhitekturom južne Indije, sa snažnim uticajima islamske arhitekture sa severa. Arheološko društvo Indije još uvek vrši iskopanja u ovom području, redovno otrkivajući nove (stare) predmete i hramove.

Danas pojačano iskopavanje gvozdene rude preti arheološkim lokalitetima, kao i planirana izgradnja brane na reci Tungabadra.

Spomenici Hampija upisani su 1986. godine na UNESKO-vom spisku Svetske kulturne baštine u Aziji i Australji.

POSTAVI KOMENTAR

Molim upišite vaš komentar!
Upišite vaše ime